Hij werd de ‘Waterheld van Het Loo’ genoemd, vrij naar zijn vader die wegens diens militaire successen tegen de troepen van Napoleon Bonaparte bekendstond als de ‘Held van Waterloo’. Toen na hun bezoek opnieuw dijken doorbraken, vertrokken Willem en zijn broer op 3 februari koning bet opnieuw naar de onder water gelopen streken. Op 24 januari bezocht Willem met zijn broer Hendrik de getroffen gebieden.
In 1983 is in Nederland de Salische Wet geheel afgeschaft, waardoor prinses Catharina-Amalia koning Willem-Alexander zal opvolgen, ook als de koning nog een zoon krijgt. Nederland werd van 1890 tot 30 april 2013 onafgebroken geregeerd door een koningin, aangezien de opeenvolgende wettelijke erfgenamen geen mannelijke opvolgers hadden. Verschillende leden van vorstenhuizen dragen de titel koning(in) zonder dat ze nog staatshoofd zijn, de titel blijft tot de dood.
Rechten en plichten volgens de Grondwet
Op zijn 21e verjaardag werd hem zitting verleend in de Raad van State, het hoogste adviesorgaan van de Kroon. Er werden voor hem enkele kamers gehuurd aan het Rapenburg, maar hij overnachtte meestal in Den Haag. Rond Nieuwjaar 1834 werd hij door zijn oom tsaar Nicolaas I benoemd tot erekolonel van het vierde regiment grenadiers van de keizerlijke garde.
De krant NRC Handelsblad noemde het gedrag «een kroonprins onwaardig». Zo zong hij vanaf de tribune Wat zijn de Yanken stil mee en bestormde hij enthousiast in korte broek het hockeyveld, nadat de dames brons gewonnen hadden om vervolgens uitbundig «mee te hossen». Het gedrag van Willem-Alexander tijdens de Olympische Spelen van 1996 in Atlanta veroorzaakte opnieuw opschudding. Tijdens het staatsbezoek aan Australië in 2016 vloog Willem-Alexander met het regeringstoestel, de PH-KBX, ook een Fokker 70.
Breuk met oudste zoon
Critici, onder wie veel leden van de Tweede Kamer en ook een deel van het kabinet, vonden het ongepast om een luxe vakantiehuis te laten bouwen in een zeer arm land als Mozambique. Het huwelijk van Willem-Alexander met Máxima werd op 2 februari 2002 in de Grote Zaal van de Beurs van Berlage voltrokken door burgemeester Job Cohen van Amsterdam.noot 3 Op een website konden alle inwoners van het koninkrijk hun droom voor het land plaatsen, ter inspiratie voor de koning en alle landgenoten. Op 7 maart 2001 verwees Willem-Alexander tijdens een persontmoeting in New York naar een ingezonden brief in de Argentijnse krant La Nación. Met de kroonprins was bij zijn aanstelling door het kabinet afgesproken dat hij zich binnen het IOC niet met politiek zou bezighouden en zich daarom zou onthouden van stemmingen die politiek gevoelig lagen. Op die manier komt hij aan de minimale eis van 150 vlieguren per jaar om zijn vliegbrevet te mogen behouden.
Die aandelen werden in 2008 ondergebracht in de in Nederland geregistreerde StichtingAdministratiekantoor Machangulo. Willem-Alexander had ook aandelen in de organisatie Machangulo SA, die fungeert als een vereniging van huiseigenaren en het project beheert. Volgens Willem-Alexander zou de bouw ervan zorgen voor werkgelegenheid en werden er als onderdeel van het project in de nabije omgeving voor de lokale bevolking waterputten geslagen en scholen gebouwd.
- In 1993 behaalde Willem-Alexander zijn doctoraalexamen geschiedenis; zijn afstudeerscriptie ging over de Nederlandse reactie op het besluit van Frankrijk om binnen de NAVO een ‘status aparte’ in te nemen.
- Willem trad op 18 juni (Waterloodag) 1839 in het huwelijk met zijn volle nicht prinses Sophie van Württemberg, de dochter van koning Willem I van Württemberg en Catharina Paulowna.
- Koningin Beatrix maakte op 30 maart 2001 tijdens een rechtstreekse televisie-uitzending de verloving bekend van de kroonprins met de Argentijnse Máxima Zorreguieta.
- Met zijn vader reisde Willem december 1833 naar Berlijn en Sint-Petersburg.
- Staatsrechtelijk gezien was de terechtwijzing een bijzonderheid in de Nederlandse parlementaire geschiedenis, aangezien de leden van het Koninklijk Huis onschendbaar zijn.
- In die gevallen krijgt de prins-gemaal de aanspreektitel Prins der Nederlanden.
Willem-Alexander is een warm pleitbezorger voor het houden van de Olympische Zomerspelen in Nederland. Tevens werd vastgelegd dat hij zijn IOC-functie zou neerleggen op het moment dat hij koning werd. In een opiniepeiling gaf ruim 80% van de Nederlanders aan het gedrag van de prins te waarderen.
De overeenkomst werd door enkele getuigen medeondertekend en voor de buitenwereld verborgen gehouden. Bij officiële gelegenheden moesten Willem en Sophie de schijn ophouden en zich als een echtpaar blijven gedragen. Beiden zouden zich verder onthouden van ‘beschuldigingen of toespelingen, waardoor de eer of de waardigheid Hunner Personen kunnen worden gekrenkt’. De jongste zoon, die op dat moment vier jaar oud was, werd tot zijn negende jaar onder het gezag van zijn moeder geplaatst. Tevens werd de belofte vastgelegd dat als Willem zou aftreden als vorst, overgegaan zou worden tot een formele echtscheiding.
Dit geldt voor de koningen Juan Carlos, koning Albert en koning Simeon. Momenteel zijn er wereldwijd meer koningen dan koninkrijken. Bij de Germanen waren dit bijvoorbeeld voornamelijk ‘vegetatiekoningen’, die de vruchtbaarheid van het gewas en de overwinning in de strijd moesten garanderen. Historisch werd bij sommige stammen en volken de titel van koning gegeven aan de hoogste gezagsdrager. Met deze titel wordt het (mannelijk) staatshoofd van een koninkrijk aangeduid.
Oorspronkelijk voerden de koningen als kroon op hun helmen een gouden band die van boven met bladvormige opstandingen versierd was. Zo werden de koningen van Frankrijk aanvankelijk gekozen. Ik heb hem nooit gevleid bij zijn leven en denk het niet te doen na zijnen dood. Wel weten wij het allen, hoe opbruisend en hartstochtelijk het karakter was van den Ontslapene, en hoe hij, in alles oprecht, als mens vaak het zelfbedwang miste, dat hem sierde als Koning. De dragers lieten de lijkkist uit hun handen glijden en bij het binnendragen in de kerk zou de doodskist «als een piano versjouwd» zijn. De bijzetting in de koninklijke grafkelder op 4 december 1890 in Delft was erg ongeorganiseerd; zo stortte een tribune in en waren er te weinig koetsen en parkeerplaatsen, waardoor velen te laat waren in de Nieuwe Kerk.